header background image
 


Noot vooraf: Deze column dateert van een tijdje geleden. De benaming ‘morele bijstand’ werd inmiddels vervangen door ‘vrijzinnig humanistische begeleiding’. Wij vervangen ‘Morele bijstand’ in de column daarom grotendeels door de nieuwe term.

Ik ben de eerste om het toe te geven: op vlak van naamgeving zijn wij van het huisvandeMens niet de meest swingende leerlingen van de klas. Neem maar eens de telefoon op met “Met Lieve Goemaere, vrijzinnig humanistisch consulent van het huisvandeMens, goedemiddag, kan ik u helpen?” Alhoewel ik het toch al stukken beter bekken vind dan ‘moreel consulent van het Centrum Morele Dienstverlening’, eigenlijk… Dus misschien mag ik niet klagen.

Met Lieve, vrijzinnig humanistisch consulent van het huisvandeMens, goedemiddag, kan ik u helpen?

Maar toch, neem dan de term 'morele bijstand'. Morele bijstand begot, ook niet echt aantrekkelijk of uitnodigend in mijn oren. In Nederland wordt gesproken over geestelijke begeleiding, is dat beter? Geen idee. Ik weet alleen dat morele bijstand heel wat behelst, meer dan ik had kunnen vermoeden toen ik jaren geleden aan de slag ging als consulent. Toen werd morele bijstand mij afgeschilderd als: ‘Cliënten praten, jij luistert. Je velt geen oordeel en je bent empathisch.’ Oké, dacht ik toen, maar moet ik daar dan gewoon als een robot zitten bevestigen? Zoals zo’n popje dat knikt als je er geld in steekt? Hm, dat beviel me niet, en eerlijk gezegd kon ik het me gewoon ook niet inbeelden. Zo steek ik niet ineen.

Wij gaan samen proberen om opnieuw wat klaarheid in te vinden, op jouw tempo, volgens jouw behoeften.

Na verloop van tijd kwam ik gelukkig te weten dat het geschetste beeld een beetje arm was, en dat van mij zeker niet verwacht wordt dat ik enkel knik en aanvaard. Integendeel. Vrijzinnig humanistische begeleiding, naast plechtigheden toch wel de core business van mijn werk, is zoveel rijker dan dat. Eventjes overlopen. Misschien kan ik dat doen aan de hand van de uitleg die ik geef bij het kennismakingsgesprek.

"Ik ben Lieve, vrijzinnig humanistisch consulent. Je bent hier terecht gekomen in het huisvandeMens. We doen hier van alles, maar jij komt hier nu voor vrijzinnig humanistische begeleiding. Laat me even toelichten. Ik ben geen psychiater. Van mij krijg je geen ziektebriefjes of medicatie. Ik ben ook geen psycholoog: verwacht dus geen analyse van het probleem en een behandelplan. Het is de bedoeling dat wij van mens tot mens praten met elkaar, geen mevrouw of meneer, maar 2 gelijken. Jij mag zeggen wat je wil, en ik mag dat ook. Soms zullen we akkoord gaan met elkaar, en soms ook niet. Het is de bedoeling dat we dat ook eerlijk kunnen uitspreken tegen elkaar, en dat er geen potten gebroken zijn daardoor.

Mensen arriveren hier altijd omdat er iets schort. Er komt hier nooit iemand op gesprek om te vertellen hoe geweldig zijn leven wel is. Ik ben gebonden aan het beroepsgeheim, dus je mag in alle eerlijkheid en openheid vertellen wat er aan de hand is. Een oplossing garandeer ik niet, maar ik kan wel mee helpen denken met jou, proberen om het probleem vanuit een andere bril te bekijken. Mensen verliezen vaak de rode draad van hun leven, zijn zekerheden en overzicht kwijt… Wij gaan samen proberen om daar opnieuw wat klaarheid in te vinden, op jouw tempo, volgens jouw behoeften.”

Een hele boterham bij zo’n eerste kennismaking, ik weet het. Ik probeer cliënten niet te overrompelen, wat niet evident is, omdat ik toch ook alle informatie wil geven.

Mijn eerste vraag klinkt meestal als: ‘Goed, er is dus een reden die jou hier heeft gebracht. Misschien is het makkelijkst als je hiermee begint?’ Wat daarna volgt, kan me nog steeds verwonderen: dat kleine zetje en daarna soms een niet te stuiten woordenvloed, jarenlang opgekropte frustraties, gevoelens, overtuigingen in 1 gulp uitgespuwd worden. Anderen zijn aftastender, bij hen komt het eigenlijke verhaal met mondjesmaat tevoorschijn, nadat er per gesprek telkens een laagje meer wordt afgepeld.

Dat vrijzinnig humanistische begeleiding vaak werkt en zinvol is, is een feit. Er zijn eenmalige gesprekken en langdurige begeleidingen, succesverhalen en losse flodders, en alles daar tussenin, en dat lijkt me maar normaal. Soms vlot een gesprek, soms minder. Soms babbelen we over koetjes en kalfjes, soms is het een echt ‘eureka’ gesprek. En zo werkt het ook, cliënten blijken ook helemaal geen behoefte te hebben aan een weinig menselijke überconsulent die de waarheid in pacht denkt te hebben.

Zoals uit vele studies al is gebleken: 'Er zijn weinig factoren (…) die zo sterk bewezen zijn als de noodzakelijkheid van de therapeutische condities, zijnde: empathie, respect, warmte en echtheid.' (Patterson, 1984)

En die waarden vinden ze in het huisvandeMens, zeker. Cliënten weten dat we hun problemen niet kunnen oplossen, maar het zijn kleine zaken die zorgen voor verlichting.

Gewoon iemand die erkent dat je het nog niet makkelijk hebt gehad in je leven. Iemand die begrijpt dat je 6 maanden na het overlijden van je echtgenoot absoluut nog niet toe bent aan zelfs nog maar denken aan een andere man. Iemand die eerlijk durft te zijn tegen je, en je ook wat tegengewicht biedt. Iemand die je kan doorverwijzen naar de juiste therapeut, zodat je jaren na dat auto-ongeval toch weer in de wagen durft stappen. Iemand bij wie je het gewoon allemaal eens kan en mag zeggen en die je ook echt beluistert, en daaruit met jou aan de slag gaat.

Cijfers liegen niet:
In 2010 spraken collega Mieke en ik tijdens 647 gesprekken in totaal 74 cliënten, waarvan slechts 18 mannen. Meest praten we over relatieproblemen, maar ook eenzaamheid, verlieservaringen en medische problemen zijn aanmeldingsredenen. 8 cliënten zijn jonger dan 25, 8 zijn er ouder dan 65. 17 cliënten kwamen via PR bij ons terecht, een 18-tal werd doorverwezen door de welzijnssector en de medische wereld, 10 werden aangespoord door vrienden en familie en 9 kwamen op advies van bestaande cliënten. Iedereen is hier welkom, los van levensbeschouwing. We starten met een kennismakingsgesprek, en daarna zien we welke de verdere mogelijkheden zijn…

En allemaal kosteloos bovendien, waar kom je dat nog tegen in tijden waar je in de supermarkt voor je plastieken zakje moet betalen?

Auteur: Lieve Goemaere, vrijzinnig humanistisch
consulent bij het huisvandeMens Ieper

terug naar het overzicht