header background image
 


Via een afscheidsplechtigheid geven we uitdrukking aan de herinneringen, gevoelens en gedachten die we hebben bij een dierbare overledene. Naast die ene gelegenheid om afscheid te nemen bestaat de behoefte om onze dierbaren ook te herdenken. Zo organiseren de huizenvandeMens in de provincie jaarlijks de herdenkingsplechtigheden. De families van de overledenen die een beroep deden op het huisvandeMens voor de uitwerking van een afscheidsplechtigheid worden er op uitgenodigd. Gezamenlijk wordt er stilgestaan bij de verloren familieleden, en bij wat dit verlies heeft teweeggebracht in het leven. Tijdens dit symbolisch moment worden de overledenen herdacht en vinden de nabestaanden steun, in de herinneringen en bij elkaar. Zo is de herdenkingsplechtigheid een rustmoment, een stapsteen op de weg van rouw, op de weg naar de toekomst. Een samenzijn rond leven en sterven.

Wat ons bijblijft van de herdenkingsplechtigheid...

Betje over de herdenkingsplechtigheden van huisvandeMens Ieper in 2010 en 2011. "Ik heb heel goed onthouden dat het verdriet van het verleden vermengd wordt met blije dingen van de toekomst. De boodschap die jullie meegeven dat het oké is om weer te genieten, zonder dat je daarom het verleden vergeet, is belangrijk. Ook het aandenken, het stenen hart, staat hier op de kast. Het zijn al die kleine dingen en rituelen samen, en de mooie muziek, die helpen verwerken. Ik zal de herdenkingsplechtigheid blijven bijwonen, om even stil te staan bij dierbaren, die de regen op hun huid niet meer voelen, die alles moeten missen omdat ze er niet meer zijn...”
Jeannine over de herdenkingsplechtigheid van huisvandeMens Brugge in 2012 met als thema 'Van Bron naar Zee'. Jeannine is vrijwillig spreekster voor het huisvandeMens. “ We waren al weken op voorhand druk in de weer om teksten te maken, gedichten en muziek bij elkaar te brengen, want…het moest goed zijn, en het moest vooral warm zijn, in dit herfstig jaargetijde.
Ik stond bij de deur en zag je binnenkomen, aarzelend, wat beduusd, met hartenpijn…Je zocht je weg en zag mij daar staan, en herkende mij van die andere dag, op die ándere plechtigheid. Je kwam naar mij toe en we grepen elkaars hand. Je ogen werden vochtig en ik voelde een warmte opstijgen naar de mijne. (Verdorie, ik moet straks nog voorlezen…) Na een paar ogenblikken konden wij ons allebei herpakken. Je vertelde dat het zo moeilijk was geweest, dat je zoveel moest vechten, dat het nooit over scheen te gaan. Dat de tijd zo traag ging, en het nu nog erger was, met de winter voor de deur. Dat je zo blij was dat je er vanavond weer bij was, en dat wij je zo goed begrepen…en dat je blij was dat je ons terug zag. Aarzelend zocht jij je een plaatsje in de zaal, keerde je nog eens om, en lachte naar mij.
Net op dat moment kwam iemand anders achter mij staan:"Nog eens bedankt voor je inspanning op die dag, ik denk er nog zo vaak aan terug". Ontroering, weer hetzelfde verhaal, met dezelfde klank, maar met andere woorden. Er kwamen er nog, en nog, telkens met dezelfde bron van verdriet en wij zouden trachten te helpen dit verdriet naar de zee te dragen.
De plechtigheid was sereen, mooi, aangrijpend. Sommigen waren heel stil en met een gebogen hoofd, anderen stilletjes geëmotioneerd. Bij de muziek zag ik bij enkelen een zachte glimlach.
De kaarsjes, bij iedereen een moment van intense spanning maar ook tevredenheid en opluchting: we waren ze met ons allen niet vergeten…”
Symboliek Een herdenkingsplechtigheid wordt opgebouwd rond een centrale symboliek. Het thema krijgt concreet vorm via de teksten, poezië, de acties en het aandenken dat de familieleden mee krijgen, allen passend bij het thema.
Voorbeeld uit de herdenkingsplechtigheid met als thema ‘Het water zal de stenen breken’:
Wie dit wenste, kon met een kruikje water scheppen uit twee waterbekkens. Het ene bevatte water van het verleden, met angsten, verdriet, pijn en obstakels. Het andere was gevuld met diepste verlangens, vreugde en kracht, met stille hoop voor de toekomst. Toen de gevulde kruikjes uitgegoten werden in een leeg bekken, vermengden zich het water van vreugde en verdriet, gingen angsten op in verlangen.
Humanisme als inspiratiebron Een vrijzinnig humanistisch consulent werkt vanuit een vrijzinnig humanistische levensvisie, die ervan uit gaat dat de mens zelf inhoud aan zijn leven kan geven. In de toespraak zal dan ook het leven van de overledene en zijn of haar betekenis voor anderen centraal staan.
Aanvaarding van de dood De dood is een gebeurtenis waarover verschillende opvattingen bestaan. Aangezien de dood in de ogen van humanisten in ieder geval het einde van het menselijk leven in de huidige vorm is, richten zij zich op de eerste plaats op de kwaliteit van het leven. De dood is een niet te veranderen gegeven dat je onder ogen moet zien en waarmee je moet leren leven.
Afscheid van de overledene Bij de uitvaart en herdenking staan zowel de nabestaanden als de overledene centraal. De overledene wordt herdacht en de nabestaanden moeten het verlies van die persoon verwerken. Daarom moeten de nabestaanden de kans krijgen afscheid te nemen van die ene unieke persoon die is overleden. Dit kan hen helpen het overlijden een plaats te geven.