header background image
 


Luc Pirson

Op 22 km van Kortrijk kom je in een andere wereld: Mouscron. Een Franstalige gemeente met faciliteiten voor Nederlandstaligen, pal op de Franse grens. In het stadscentrum heeft de crisis en de neergang van de socialistische familie flink huisgehouden. Het café en
voormalig volkshuis “La Fraternelle” wordt overgenomen door de eigenaar van een frietkot. Nu hebben de vrijzinnigen een burgerhuis van de gemeente. De bevolking kent het vrijzinnig huis als een plaats voor plechtigheden en conferenties. Onze ontdekkingstocht start met Luc Pirson en eindigt met een eigen gebrouwen vrijzinnig biertje: La Hic (woordspeling op “laïque”, het woord voor vrijzinnig et op het woord voor hik, “le hic”).

 

Zoeklicht: Wie is Luc Pirson?

Luc Pirson: Ik ben voorzitter van het lokale huis van de Vrijzinnigen in Mouscron, penningmeester van de Franstalige Federatie van huizen van Vrijzinnigen, bestuurder in the Franstalige equivalent van DeMens.nu, Centre d’Action Laïque (ook inde gewestelijke federatie van Henegouwen) én voorzitter van de Franstalige oudervereniging voor het officieel onderwijs (FAPEO). Ik ben in Namen geboren. Mijn vader was boekhouder, mijn moeder turnlerares. Na mijn middelbaar onderwijs trok ik naar de ULB (Université Libre de Bruxelles) om geneeskunde te studeren. Dat hield ik slechts vol tot in de 2°de kandidatuur. Toen begon het lijken versnijden.
Het gebrek aan praktijk ontnam me mijn motivatie om verder te studeren. Na heroriëntatie, was ik informaticus en ik werk vandaag bij de bank ING. Vanuit Brussel belandde ik in Mouscron. Ik ben toen mijn vrouw gevolgd, maar ik ben even verliefd op de stad geworden als op mijn vrouw (schalks lachje). Mouscron is een katholiek bastion. Er is slechts één openbare school met één afdeling middelbaar onderwijs. Bij de fusie tussen het Atheneum en de Technische school, was de directeur verplicht de ouders te raadplegen. Na een kleine discussie stellen we vast dat er binnen de schoolstructuur geen oudercomité bestaat. Meteen werd ik voorzitter van het oudercomité en afgevaardigde naar de koepelvergaderingen in Brussel. Net als mijn vader, voorzitter van de Naamse provinciaal koepel was, wordt ik ook, voorzitter van de federale FAPEO-koepel. In mijn schaarse vrije tijd, na mijn familie, ben ik sportief. Tot mijn 25 jaar beoefende ik judo en was zelfs judo-leraar aan de universiteit. Nu ben ik tevreden met jogging, fiets en fitness.

 

Zoeklicht: In Franstalig België wordt het vak niet-confessionele zedenleer vervangen door een cursus “filosofie en burgerschap”?

Luc Pirson: Ja en nee, maar dat vergt een beetje uitleg. In 2013 heeft een familie van de oudervereniging voor het officieel onderwijs (FAPEO) een rechtszaak aangespannen om de verplichte keuze voor de ouders tussen godsdienst en zedenleer te betwisten. Er werd immers beweerd dat deze verplichte keuze in de Belgische grondwet staat. Maar dat is niet correct. In de grondwet staat niet dat de ouders moeten kiezen tussen godsdienst en zedenleer, maar dat de ouders kunnen vragen om hun kind godsdienst of zedenleer te laten volgen en dat het officieel onderwijs op vraag van de ouders deze lessen moet aanbieden. Het grondwettelijk hof gaf ons gelijk in 2015. Verplicht te reageren, als tijdelijke oplossing richtte de minister Milquet een les “niets” (rien) in. Wij hadden eerder een enquête onder de ouders georganiseerd. Daarbij bleek het grootste deel van de ouders te kiezen voor een neutrale cursus, waarbij godsdiensten gezien werden als een onderdeel van onze cultuur. Bovendien, na de laatste regionale verkiezingen, besliste het grootste deel van de partijen al een uur van de godsdienst en zedenleer cursussen door een uur van burgerschap met filosofie te vervangen. We hebben dus een alternatief: “de cursus filosofie en burgerschap". We kregen zelfs twee mogelijke uren voor de nieuwe koers. In 2016 is die cursus voor het eerst ingevoerd in het lager onderwijs en in 2017 in het middelbaar onderwijs zal er ook zijn. Zo zal geleidelijk de cursus in het lager en het middelbaar onderwijs volledig ingevoerd worden.

 

Zoeklicht: Wie geeft die lessen burgerschap en filosofie?

Luc Pirson: Onze superkandidaten zijn uiteraard de huidige leraars niet-confessionele zedenleer maar niet alleen. Toch is er een klein verschil met vroeger. Deze cursus valt onder de algemene vakken zoals aardrijkskunde en geschiedenis. De vroegere vakken godsdienst en niet confessionele zedenleer waren "ideologische“ vakken zoals dit door het schoolpact van 1959 werd vast gelegd. De nieuwe cursus is algemeen en dus neutraal. Daarom moeten de kandidaat leraars in hun opleiding een module neutraliteit gevolgd hebben. Uiteraard hebben de leraars zedenleer soms die module niet gevolgd. Zij kunnen een bijscholingscursus van 20 uur neutraliteit volgen. Een ander voordeel is dat de cursus filosofie en burgerschapvorming onder de bevoegdheid van de schooldirecteur valt en hij kan toezien op de inhoud van de lessen. Geen detail in deze tijden van mogelijke radicalisering. Maar dit grote avontuur is meer complex dan deze enkele woorden…Zoeklicht sprak met Luc Pirson, voorzitter van het vrijzinnig huis Moeskroen
 

Zoeklicht: Terug naar Mouscron. Hoe is de vrijzinnige werking in een katholiek bastion?

Luc Pirson: Wij hebben een lange geschiedenis vervlochten met de geschiedenis van socialisten en liberalen in de regio (Moeskroen, Komen en Estaimpuis. De stichting van de eerste vrijzinnige vereniging “ De rede” gebeurt in 1898. Het was een vereniging om de rechten van de vrijzinnigen te verdedigen, zoals de vrijstelling van het volgen van de lessen godsdienst en de eerste communie. Door de geschiedenis heen hebben we onze ontplooiing gekend en organiseren we plechtigheden, info en discussieavonden en de belangenverdediging van de vrijzinnige gemeenschap. Dit lokaal krijgen we gratis van de gemeente, maar het is niet onze eigendom. Er is een bureel waar de vrijgestelden van de Centre d’Action Laïque kunnen werken en een grote ontvangstruimte voor kleine info en discussie-avonden en het bureau van de voorzitter en de permanentie.
 

Zoeklicht: Hoe vul je je vrijzinnige overtuiging in?

Luc Pirson: Ikzelf heb niet iedere morgen nood aan een pastoor als beleg bij mijn ontbijt. Ik ben gedoopt en wilde in school de cursus niet-confessionele zedenleer volgen. Ik ben geen dogmatische man, god is een uitvinding van de mensen. Maar ik stel me toch vragen over mijn bestaan en mijn zijn. Ik sta open ook voor mensen die geloven. Maar ik denk niet dat het de opdracht van de overheid is om de godsdienst te organiseren. Ik ben niet voor de inmenging van de staat, dat is een privézaak. En vice versa. Ik ben tegen de inmenging van de godsdiensten in de staat en de school zaken. Vrijzinnigheid is de verzekering van de vrijdenkerij. Ik had de kans om mee te werken aan de herformulering van de statuten van de CAL. Henri Bartholomeeusen, de voorzitter zei
toen: “ Er is geen betere manier om een begrip te vermoorden dan het gebruik van bijvoeglijke naamwoorden. Het woord vrijzinnigheid zouden zeggen genoeg, we hebben geen toevoegingen nodig”. Vrijzinnigheid is het humanistische principe van het systeem van de vrijheden en de mensenrechten op de onpartijdigheid van de democratische civiele macht vrij van religieuze inmenging. Het vereist de rechtsstaat te waarborgen gelijkheid, solidariteit en participatie van de burgers door middel van de verspreiding van kennis en de uitoefening van het vrije onderzoek.

Interview door Lieven Vanhoutte, Bron: Tijdschrift Zoeklicht editie juli-augustus 2017