header background image
 


Marc Dupont - in de kijker

 

 

Marc Dupont is zowat de spil van de vrijzinnigheid in Tielt. Hij heeft een leven vol strijd voor het goeie en vol contrasten ook achter de rug. Hij is katholiek opgevoed en vrijzinnig geworden door ervaring. Een man die het gemeentelijk onderwijs kent als zijn binnenzak en als geen ander weet hoe je moet vechten voor degelijk onderwijs in een humanistisch perspectief en hoe moeilijk dat is in de landelijke dorpen ergens te midden in West-Vlaanderen. Zijn strijdwapen bij uitstek is de glimlach; en ook de taal, die hij meesterlijk hanteert. Hij stelt zichzelf aan jullie voor:
 
Mijn naam is Marc Dupont, ik wordt ook wel Piekenot genoemd, maar dat heeft met mijn hobby als theatermaker te maken en is een ander verhaal. Ik ben 61 jaar oud, gepensioneerd en met uitzondering van een zijwaartse stap van 6 jaar ben ik heel mijn leven leraar geweest in het gemeentelijk onderwijs. Ik heb mijn carrière afgesloten als directeur in de gemeenteschool van Wakken. Ik heb in heel wat verschillende scholen in de omstreken van Tielt lesgegeven. In het begin in het Rijksonderwijs en na enkele jaren in het gemeentelijk onderwijs. In veel gevallen wordt dit  onder de zelfde noemer als het Rijksonderwijs gebracht, maar dat is niet zo. Rijksonderwijs en vrij onderwijs hebben aparte eigen regels en een apart statuut. Het gemeentelijk onderwijs ligt daar zo wat tussen in. In het Rijksonderwijs vind je nog wel leraars met een opleiding uit het vrije net, omgekeerd is dat slechts uitzonderlijk het geval. Lesgevers in het vrij onderwijs worden nog altijd gerekruteerd uit hun eigen koepel en daar wordt nog streng op toegekeken. Het was een van mijn eerste ervaringen als leraar. Ik had de normaalschool in Gent beëindigd en reeds een aantal interim-jobs in het onderwijs gedaan toen ik (via den dop) solliciteerde in de vrije basisschool in Ruiselede. De zuster directrice ondervroeg mij  waar had ik al les gegeven had. Ik somde wat gemeenten op en zij knikte goedkeurend en leidde mij direct naar de klas die zonder meester zat en ik begon  les te geven, geen voorbereiding, geen papieren, ik had zelfs geen boterhammen mee voor over de middag. Zo ging dat. Ik probeerde de kinderen te boeien en dat lukte, en een uur vloog voorbij tot er op de klasdeur werd geklopt en de directrice haar arm door de geopende deur stak en mij met haar gekromde wijsvinger wenkte. Ik moest onmiddellijk de gewijde grond van de school verlaten wat ik had geen katholiek diploma. Weggezonden werd ik, alsof ik besmet was. Het tekent een mens en maakte mij tot de vrijzinnige die ik stap voor stap geworden ben  met steeds meer overtuiging.
Ik ben opgegroeid in Tielt, Katholieke gemeente bij uitstek. Als vanzelfsprekend liep ik school in het katholiek onderwijs. Mijn vader was arduinkapper en moest wat meebewegen in de gewoontes van de gemeente, maar had toch zijn eigen visie en gedacht. Toen ik op mijn achttiende de wens opperde om verder te studeren stuurde hij me naar de Rijksnormaalschool in Gent om onderwijzer te worden. Op dat moment stond ik er niet bij stil, maar hij heeft me daar de richting van het humanisme ingestuurd. Ik ben nu voorzitter van het humanistisch verbond in Tielt en wij organiseren met veel enthousiasme en met samenwerking van de leraars zedenleer het lentefeest.
.



Het is nog niet lang dat wij dat zelfstandig doen. Ik heb het succes van de lentefeesten van in het begin meegemaakt. Eerst gingen we naar Kortijk. Toen het aantal feesteling aangroeide gingen wij apart en organiseerden het lentefeest samen met Roeselare en Izegem.  Nadat wij eerst in een tent in Izegem en het jaar daarna bij ons in Tielt de kinderen hadden ontvangen kwamen wij terecht in de Spil in Roeselare waar de accommodatie zeer goed was en wij vonden er onze vaste stek. Tot ook dit succes te groot werd en wij ons aansloten bij Waregem. Weer hetzelfde verhaal. En sinds een paar jaar hebben wij ons eigen feest in Tielt. Met wat vrees toch wel aanvankelijk, want Tielt wil een stad zijn maar heeft de mentaliteit van een dorp en draagt nog de katholieke mentaliteit van weleer met zich mee. Maar wij gaan vooruit, met  21 feestelingen dit jaar. In principe worden zij gehuldigd in de schouwburg, maar gezien de asbestproblemen daar en de grote renovatie die nog altijd bezig is moeten wij uitwijken. Nu vindt het feest plaats in het JOC in deelgemeente Dentergem. Zedenleer is niet altijd evident geweest in het gemeentelijk onderwijs. Net als in het Rijksonderwijs is dit in het gemeentelijk onderwijs een keuze die aangeboden moet worden. Echter werd vroeger zedenleer pas ingericht in een gemeenteschool als er een expliciete vraag van de ouders is. Ouders moesten dus al gemotiveerd vrijzinnig zijn om die vraag te stellen en dan nog gebeurde het dat die vraag werd afgewimpeld. Soms had dat met mentaliteit te maken, maar ook dikwijls met plaatselijke politiek. Waar de katholieken aan de macht waren werden dergelijke vragen wel eens weggehoond. Dorpsoorlogen heb ik meegemaakt toen de nonnen van Koolskamp de gemeenteschool wilden kraken. Er werd een heuse roddelcampagne gestart, je kon geen winkel binnen of je werd scheef bekeken als je niet aan het vrij onderwijs verbonden was. Een geluk nog dat ik niet in de gemeente zelf woonde toen ik er les gaf. Gelukkig is het nu de laatste jaren wel anders in de gemeentescholen. Net zoals in het Rijksonderwijs worden de keuzes levensbeschouwelijke vakken aangeboden want de gemeenteschool is ook pluralistisch en staat open voor iedereen. Ook als directeur in Wakken moest ik zeer diplomatisch omgaan met leraars en ouders, en pas na een duidelijke vraag van ouders ben ik er in geslaagd om het vak zedenleer in te richten. Onderwijs is in feite simpel voor mij. Schep een aangename sfeer in school en je hebt al voor de helft je doel bereikt. Leraars zijn meestal gemotiveerde vakmensen. Geef hen de ruimte om te werken en de kinderen komen graag naar school. Dit zijn de pijlers voor een goed onderwijs. Heel mijn carrière heb ik gevochten tegen onbegrip. Zelfs toen ik nog les volgde in de normaalschool (1976) en ik bijvakken mocht kiezen trok ik grote ogen open. Ik koos Frans en, er werd goedkeurend geknikt en toen vroeg ik geïnteresseerd: Zedenleer: wat houdt dat in?  Als je het niet kent, moet je het niet volgen was hun advies. Nog niet zo lang geleden vroeg een lerares aan mij: Vrijzinnigheid: is dat een sekte of zo? Zo gaat dat in een dorpsgemeenschap. Wat in een grootstad vanzelfsprekend is moet in een dorp nog worden uitgevonden, bij manier van spreken.
Of zedenleer en lentefeest met elkaar verbonden zijn? Uiteraard. De katholieken komen er niet in. Ik heb het meerdere malen meegemaakt dat ouders komen vragen om hun kind lentefeest te laten doen bij ons. Waarom stuur je ze niet naar onze school, waar ze zedenleer kunnen volgen, was mijn eerste wedervraag dan altijd. Wij hebben toch liever dat ze degelijk onderwijs volgen antwoordden ze meermaals ; alsof ze niet doorhadden dat ze mij beledigden en mij kwetsten in het diepste van mijn ziel door aan de deskundigheid van mij en mijn school en mijn leraars te twijfelen. Het stoort mij enorm dat het vrij onderwijs nog altijd doorgaat alsof dat automatisch beter zou zijn. Het Rijks- en het gemeenteonderwijs moet nog altijd opboksen tegen een groot ingebakken vooroordeel ; zeker in het landelijke West-Vlaanderen. Wij maken wel uitzonderingen. In Wingene bijvoorbeeld is er geen gemeenteschool, die is in het verleden door de plaatselijke politiek weggeschonken aan het Vrij onderwijs. De meest nabije Rijksschool vraagt  een verplaatsing met de bus wat niet altijd evident is voor een jong kind. Wij gaan dan ook niet moeilijk doen als die mensen gemotiveerd vragen om hun lentefeest met ons mee te doen. Ik kan het echter niet hebben dat wij als alibi worden gebruikt terwijl men op ons onderwijs spuwt. Anders ben ik wel voor openheid als die eerlijk is. Ik probeer altijd en overal mijn vrijzinnigheid te verspreiden zonder fanatisme en overtuigingsdrang. Zowel in de Volleybalclub als in het vrije tijdsleven kent men mijn mening en weet men dat ik er achter sta. Als het past en men vraagt er mij naar dan geef ik graag uitleg over HVV, over het huisvandeMens, over zedenleer, over het onderwijs.
 


Bron: Tijdschrift Zoeklicht - tekst opgetekend door Marc Boone