header background image
 



Je neemt enkele ware losstaande feiten, je vermengt ze, je plaatst ze in eenzelfde tijdslimiet, voegt er een paar kleine leugentjes aan toe en je hebt een verhaal dat min of meer geloofwaardig overkomt. Iedereen gelooft natuurlijk wat hij graag wil, tot daar is er geen enkel probleem als het allemaal onschuldig en braaf is.

Men kan ook dezelfde aangepaste techniek gebruiken om iemand in een kwaad daglicht te plaatsen voor b.v. politieke doeleinden. Zet je artikel op het internet en je hebt fake news met één klik.
De leugen heeft rond de wereld gevlogen in de tijd dat de waarheid zijn wandelschoenen heeft aangetrokken.
De algoritmes die je informatiestroom op Facebook vormen zorgen ervoor dat je berichten ontvangt die passen bij wat je interessant vindt. Anders gezegd, ze tonen je een zorgvuldig geselecteerde visie van de wereld die in de richting gaat van je overtuiging en geloof. Er is ook nog een ‘filter bubbel’ die het web ultra personaliseert, de functies van Google b.v. zullen verschillende resultaten tonen volgens de verschillende personen die iets opzoeken. Al deze functies isoleren je van ideeën die de jouwe niet zijn en van informatie die je kijk op de zaken kan verruimen en de leugens die met je gedeeld worden weerleggen. Het finaal resultaat is polarisatie, je belandt in een cluster van gelijkgezinden, al de rest bestaat niet of is vijandig. Er is geen consensus meer over feiten en waarheid, alleen nog opinies.

De schadelijke gevolgen van fake news zijn gekend en er zijn zelfs pogingen om dit in legale banen te leiden. Maar wetgevers zijn trager dan de nieuwe technologieën die op ons afkomen en het is steeds moeilijker om realiteit van fictie te onderscheiden, vooral in de videosector. Dat Facebook investeert in Virtual Reality door onder andere de firma Oculus op te kopen is toch een beetje verontrustend. Binnenkort zullen de tools om filmmateriaal te manipuleren gedemocratiseerd worden (sic). Lees gecommercialiseerd en makkelijk te gebruiken door om het even wie.                   Men zal de richting van de ogen van een persoon kunnen wijzigen (DeepWarp), de klimaatomstandigheden op een bestaande video manipuleren, de gezichtsexpressie van een individu veranderen (Face2Face), de lippen synchroniseren met een andere klankband, andere woorden toevoegen die niet werden uitgesproken (Voco), valse gezichten creëren (Nvidia), kunstmatige stemmen produceren (Tacotron2) en met Ultimate12 elementen inclusteren in het origineel decor van een video. De toekomstige makers van fake-video’s hebben een nieuwe hobby. Bref, de virtuele realiteit zal ons serieus op de proef stellen. Als je meer wil weten specifiek over fake news is er een nummer ‘Hors Serie’ van het weekblad ‘Courrier International’ getiteld ‘L’ére de la désinformation’.

Maar uiteindelijk is dat alleen maar bezighouding voor roddeltantes, perverse breinen en manipulatoren. Als je wil weten wat de stand van zaken is in de wetenschappelijke wereld van artificiële intelligentie, bio-Tech, algoritmes, databanken en allerlei andere onderwerpen, schaf je dan een gsm aan voor het strikt noodzakelijke (b.v. je moeder, de ambulance of de pompiers bellen) en schakel Smartphone, Facebook, Instagram, Snapchat, Influencers en Mikmak enkele uren per dag uit (of zelfs volledig), zo heb je tijd om de boeken van Yuval Noah Harari te lezen (als het nog niet gebeurd is) en jezelf met veel plezier een grote dienst te bewijzen.
Zijn eerste boek Sapiens (Een kleine geschiedenis van de Mensheid) gaat over ons verleden als soort en hoe Sapiens de wereld heeft veroverd. Wij liepen met een speer door de Savanne, nu lopen we met een smartphone door een stad.
In de opvolger Homo Deus bekijkt hij vooral hoe de mens zal evolueren door al die nieuwe technologieën, hij doet geen voorspellingen maar vertelt wat nu is en wat morgen mogelijk is.
In zijn nieuwe boek 21 Lessen voor de 21ste Eeuw reflecteert hij over de maatschappij, hoe de mens er hedendaags aan toe is en wat de uitdagingen zijn voor deze en de volgende generaties.
Het klinkt misschien allemaal een beetje saai maar is het absoluut niet, het is non-fictie, zeer verstaanbaar, vlot geschreven en het leest als een trein. De tekst bevat wel meer woorden dan een ‘tweet’ maar na een uur of zestig leesplezier ben je wijzer geworden. Je kan de boeken eventueel los van elkaar lezen.        





Auteur: Ivan Herman - bron: tijdschrift Zoeklicht

terug naar het overzicht