header background image
 



1 - Druiven zonder pitten.

Appels die langer bewaren, aardbeien zonder zaad, aardappelen immuun voor parasieten en een heleboel andere genetisch gemodificeerde groenten, fruit en gewassen; gekloonde schapen, opgefokte kippen vol antibiotica, koeien met super dikke billen, het wetenschappelijke genie stuit alleen nog op de grenzen van de verbeelding qua voedselmanipulatie.

Met als moreel schaamlapje ‘feed the world’ (of zijn het vooral commerciële belangen) intervenieert de wetenschap in het diepste niveau van het leven: het genoom, het DNA en het RNA die, in levende cellen, alle biochemische activiteiten en dus alle evoluties, mutaties en adaptaties van een levend organisme programmeren. De ‘vooruitgang’ van de kennis in de genetica is toegepast in de plantenwereld (basis van dierlijk en menselijk voedsel), in het dierenrijk en in het mensdom.

Alles heeft oorzaken en gevolgen, en gevolgen zijn oorzaak van andere gevolgen, dat is zo sinds de fameuze ‘Big Bang’. Men noemt dit de conditionele coproductie. Men moet geen ziener zijn om te voorspellen dat de kunstmatige modificatie van oorzaken en voorwaarden in het diepste van cellen, gevolgen zal hebben op het geheel van het leven op aarde, op korte of lange termijn. En dit zonder zeker te weten wat deze genetische ingrepen zullen veroorzaken, gezien het ontelbare aantal factoren die meespelen.

De big business van OGM’s (genetisch gemanipuleerde zaden of plantgoed) is in handen van multinationals stijl Monsanto, Bayer en compagnie. Deze amorele bedrijven nemen het niet te nauw met humanisme of ethiek. Ik hoorde een big shot van Nestlé ooit verklaren voor de camera: “Sommige extremistische individuen of groepen vinden dat iedereen recht op gratis water heeft. Wij vinden dat water, net zoals voedsel een handelsproduct is”.

Landbouwers wereldwijd zijn, meer en meer, ieder jaar afhankelijk van een voedselindustrie die OGM-zaden opdringen. Machtige organisaties zoals de wereld handelsorganisatie en lobbyisten van de voedselindustrie voeren druk op politieke wetgevende instituties om hun wil op te dringen. Studies over de impact op de volksgezondheid van deze industriële landbouw zijn vervalst of verzwegen. Wereldwijd heeft dit soort landbouw failliete boeren verknecht tot onderbetaalde ‘harde werkers’ die uitvoeren wat de agro-industrie hun oplegt. De vele zelfmoorden bij boeren zijn voor deze geldwolven ‘collateral damage’. Alles toont aan dat een ethische toegepaste wetgeving (brood)nodig is om de hebzucht van de misdadige wetenschappelijke- agro industrie te kortwieken. Deze is nu al bezig de wereldcontrole te verwerven over de voedselmarkt. Patenten op genen, op genetisch gemanipuleerd zaaigoed, op geneeskrachtige planten, op verdelgingsmiddelen en allerlei chemische brol, het aanslaan van landbouwgronden, van waterbronnen, enzovoort, alles wijst in de richting van een strategie van eigendomsrechten op levende species, planten en dieren en zelfs gronden.

Gezien de hoge kosten van de wetenschappelijke onderzoeken zou men zich waarschijnlijk niet bezighouden met genetische manipulatie als het niet zou uitmonden in een lucratieve industrie.
Het genetisch materiaal, de kern van het biologisch leven, is zonder enige morele overweging en onder het voorwendsel van wetenschap, een koopwaar geworden.

2- A sheep named Dolly

In de medische wetenschap doet genetische therapie veel hoop ontstaan voor de genezing van zeldzame erfelijke ziekten, moeilijke uit te roeien ziekten (zoals diabeet) en zelfs banale aandoeningen (zoals kleurblindheid). Een nobel doel maar dat moet ons niet hinderen om rekening te houden met de gevaren van het dereguleren van het genetisch materiaal. Wat zijn de gevolgen op de gezondheid van nakomelingen? Zal het opsporen van gebrekkige genen, die tot een ziekte kunnen leiden, een geducht middel zijn voor discriminatie op de arbeidsmarkt? Of voor het weigeren van een lening of een ziekteverzekering?

Therapeutische kloneren is een ander woord voor het manipuleren van een embryo door er cellen uit te nemen (en dus te vernietigen) voor een experiment, of door het in te planten in een uterus met het doel dier of mens te klonen (een dubbel van maken als het ware). Dat doet de vraag stellen: is een embryo genetisch studiemateriaal of het begin van een levend wezen?
Het klonen van gevoelige wezens stelt, eventueel, geen enkel identiteitsprobleem, het zijn volwaarde wezens zoals elk andere. Maar juist voor deze reden moet een gekloond wezen over dezelfde rechten beschikken als een ander levend wezen. Bij Sooam Biotech in Zuid-Korea kan je uw hond laten klonen voor 89.000 €. Professor Whang en zijn team (60 werknemers) hebben momenteel ongeveer 150 klanten per jaar. Het is maar af en toe dat er iets gebeurt die niet bedoeld was.

Het selectief klonen van de economische interessantste genetische specimenen van dieren om ze industrieel op te fokken en te slachten kan alleen maar de geplanifieerde horror in de vleesindustrie versterken. Het dier wordt een geoptimaliseerde koopwaar bestemd voor massaconsumptie. Komt daarbij dat genetische manipulatie en industrieel kloneren de biodiversiteit in gevaar brengt en deze laatste is nu al aan het slabakken door de verloedering van het milieu.

Een humanistische, geweldloze ethiek die gebaseerd is op de conditionele coproductie impliceert het respect voor het leven in al zijn vormen. De mens heeft zich een overdreven macht toegekend op de natuur en het leven. We zijn nu al bezig met de gevolgen daarvan te ervaren. De pretentie van de mens om heer en meester te zijn over de natuur en alles als materie en grondstof te beschouwen voor een dolgedraaide economie is gewoon levensbedreigend.

3- De haast van de mensheid om natuurlijke grenzen te doorbreken heeft dijkwijls het plegen van de ergste gruwelijkheden als resultaat.

Al dit genetisch wetenschappelijk ‘genie’ leidt tot een simpele ethische kwestie: is geweld gepleegd op het levende te verantwoorden?
Als de essentie van het levende herleid is tot alleen het genoom (die in feite het product is van een lange biochemische uitwerking door de tijden heen) verliest het levende zijn sacraal onschendbaar karakter. Alles herleiden tot wetenschappelijk materialisme brengt rechtstreeks schade aan het respect voor het levende en het menselijke en heeft tot consequentie dat niets, geen enkele ethiek, hindert om met het levende te experimenteren en de mens te ontmenselijken.

Zowel de manipulatie van levende embryo’s, als de eventualiteit van zware letsels veroorzaakt in het genoom van plant, dier en mens, heeft een direct contradictorisch verband met de eeuwenoude filosofische of religieuze tradities van de mensheid die alle, in hun oorsprong, hetzelfde elementair principe hebben: ‘Gij zult niet doden’, ‘Gij zult geen schade toebrengen aan het levensprincipe’, ‘Het leven beschermen is uw eigen belang’, ‘The earth doesn’t belong to you, you belong to the earth’. Deze tijdeloze spirituele principes van de mensheid zijn door de eeuwen heen verkracht geweest door geïnstitutionaliseerde godsdiensten, economische constructies en politieke systemen gedreven door machtslust, hebzucht, haat, hoogmoed, en andere storende emoties. Nu gebeurt nog altijd hetzelfde, alleen zijn de goden vervangen door de wetenschappen en de hogepriesters door gespecialiseerde technocraten en ‘decisionmakers’.

De technologische vooruitgang heeft welvaart bijgebracht en ons van veel lijden bespaart. Maar het heeft ook veel miserie toegevoegd aan de wereld; denk aan vervuiling, vernietiging van de biodiversiteit, nucleaire rampen; om maar te zwijgen over de wetenschappelijke toepassingen in oorlogen, genociden, Industriële productie. Voor meer voorbeelden over de menselijke barbarij, sla gewoon de eerste de beste krant open.

De ideeën en ontdekkingen van de wetenschap negeren en ervan uitgaan dat een kosmische, onzichtbare, almachtige intelligentie (God) de schepper en controleur van alles is, leidt tot obscurantisme, slavernij, angst, intolerantie en religieus fundamentalisme. Maar stellen dat de wetenschappelijke visie van de wereld de basis van al de kennis (en van alles wat kenbaar kan zijn) is, en alles samenvatten tot materie, leidt tot nihilisme. Menig dimensies van de mens- zoals kunst, ethiek, spiritualiteit, goedheid, schoonheid en vooral geweten en bewustzijn- zijn dan gewoon elektrochemische impulsen in het brein. De mens is niets meer dan een biologische machine, een toevallig product van een wisselvallige genen combinatie, zonder ander doel dan de dwang tot reproductie.

De wetenschap als dusdanig is niet het probleem. Het is vooral de overtuiging dat alleen wetenschappelijke gegevens legitiem zijn als visie op de wereld en zodanig de oplossing van alle maatschappelijke problemen. Deze wetenschappelijke materialistische ideologie biedt geen voldoend antwoord op vragen zoals b.v. wat is het bewustzijn (of de geest), wat is goed en kwaad, wat is de zin van het leven? Het menselijk bestaan en de realiteit bevatten veel meer de conservatieve dogma’s van de officiële wetenschap.

4- “Het is niet het gebrek aan kennis maar het gebrek aan wijsheid die aan de oorzaak ligt van de meeste van ons problemen” David Bohm (Fysicus).

Wetenschap is een coherent geheel van kennis i.v.m. feiten, objecten en fenomenen. Het heeft zich dag na dag verrijkt met nieuwe (soms contradictorische) kennis. Het heeft als object alles wat kan geobserveerd, geëxperimenteerd en ge bestudeerd worden; zowel de natuur, de samenleving, de mens. Het kan pure speculatieve kennis zijn maar is meestal bedoelt voor praktische toepassingen. Menig aspecten van het menselijk bestaan zoals morele warden, creativiteit, spiritualiteit alsook diepzinnige metafysische vragen blijven buiten het veld van de wetenschap.
Wetenschap zou per definitie neutraal moeten zijn heeft dus geen enkele morele normen. De toepassing van een wetenschappelijke ontdekking hangt af van de intentie van de wetenschappers, techniekers, economische beslissers, betrokkene politiekers.

Een karakteristiek van de gangbare ‘wetenschap’ in dienst van economische belangen is ‘de specialisatie’ in de kennis. Dit is een vernauwde gedeeltelijke visie van de wereld. Men weet bijvoorbeeld alles over de garnaal maar niets over de zee.

Gefragmenteerd wetenschappelijk materialisme verheffen tot de enige absolute waarheid en er een nieuw dogmatisch geloof van maken is een gevaarlijke dwaling die serieuze angstwekkende perspectieven opent voor totalitaire experimenten. Menig wetenschappers zijn zich daarvan bewust en pogen een synthese te maken van de wisselwerking tussen de verschillende disciplines en zo een globale (holistische) visie van de wereld te formuleren. Humanisme en ethiek nodigen ons uit belangeloze inspanningen te leveren om het lijden te bestrijden en zo mogelijk de levensvoorwaarden te verbeteren. Ieder wetenschappelijk onderzoek heeft alleen een humanistische waarde als het altruïstische doeleinden nastreeft met respect voor het levende en het ecosysteem.


Auteur: Ivan Herman - bron: tijdschrift Zoeklicht

terug naar het overzicht