header background image
 


De kracht van betekenis - hoe zin te geven aan je leven

 


De kracht van betekenis is niet het zoveelste zelfhulpboek dat je vertelt wat de kortste weg naar het grote geluk is, integendeel. De centrale gedachte die auteur Emily Esfahani Smith in dit boek verdedigt is: ‘Stop met zoeken naar geluk, streef naar een zinvol leven.’

Geluk versus zin, het aloude filosofische onderscheid tussen hedonia en eudaimonia. Hedonia, of wat men tegenwoordig geluk noemt, gaat over het streven naar genot en positieve emoties: ‘pluk de dag’. Volgens Aristoteles moeten we niet streven naar hedonia, maar naar eudaimonia, wat zich laat vertalen als voldoening. Niet noodzakelijk een gemakkelijk, maar een zinvol leven waarin we iets bijdragen aan de samenleving, onze talenten ontplooien en betrokken zijn bij de samenleving.

Hoe kunnen we streven naar een zinvol leven in de huidige Westerse samenleving? Tijdens haar uitgebreid onderzoek trof Emily Esfahani, psycholoog en journalist, vier pijlers aan: ergens bij horen, een doel hebben, verhalen vertellen, transcendentie ervaren.

Ergens bij horen gaat over het verlangen naar een relatie die gebaseerd is op wederzijdse zorg. Als iemand zegt dat je belangrijk voor hem of haar bent en ook zo met je omgaat, heb je het gevoel dat je ertoe doet. Het gaat ook over regelmatige, aangename interacties met anderen. Die anderen kunnen zowel familieleden, vrienden als winkelbedienden zijn.   

Wie een duurzaam en hoger doel voor ogen heeft, ervaart meer zin in het leven. Ashley werkt bijvoorbeeld als zoöloge in een dierentuin. Ze besteedt veel van haar tijd aan weinig aantrekkelijke taken zoals het uitmesten van stallen en verdient minder dan de meeste van haar leeftijdsgenoten met een universitair diploma. Toch is dit haar droomjob, want ze heeft een groter doel voor ogen: ervoor zorgen dat kwetsbare dieren beschermd worden, gezond zijn en het naar hun zin hebben.

De hedendaagse psychologie heeft ons geleerd dat we het verhaal dat we over onszelf vertellen geen vaststaand gegeven is: we kunnen redigeren, herzien en interpreteren. Dat is wat vaak tijdens psychotherapie gebeurt: de patiënt overloopt, samen met de therapeut, zijn verhaal en interpreteert het opnieuw. Zo ervaart hij  dat hij controle krijgt over zijn leven en dat er zin kan worden ontleend aan het lijden dat hij heeft doorgemaakt. Het gevolg is dat zijn geestelijke gezondheid verbetert.

Bij transcendentie gaat het niet noodzakelijk over religieuze ervaringen. Je kan ook op andere manieren boven de dagelijkse werkelijkheid uitstijgen, bijvoorbeeld door een kunstwerk in je op te nemen, naar muziek te luisteren of naar de sterrenhemel te kijken. Het zijn gebeurtenissen waardoor je ego eventjes opzij gezet wordt en plaats maakt voor verbondenheid met anderen en met de wereld.

Esfahani schrijft toegankelijk, maar stelt de zaken nergens eenvoudiger voor dan ze zijn. Ze vertelt niet hoe je ‘instant happiness’ kunt bereiken. Maar, aan de hand van vele voorbeelden uit de filosofie, psychologie en het dagelijks leven, daagt ze jou als lezer uit om na te denken over je eigen leven. Ze laat je nadenken over hoe jij kan inzetten op de vier pijlers van zingeving. Het gaat niet over dé sleutel, hét geheim dat je moet ontraadselen, maar over vele kleine acties die samen een groot verschil maken: een dagboek bijhouden, tijd maken voor je kinderen, zorgen voor een plant, je smartphone uitzetten tijdens het joggen en de natuur in je opnemen, een praatje slaan met de dame naast je op de bus. Het is een boek dat lang blijft nazinderen, zeker het lezen waard.  



Emily Esfahani Smith

De kracht van betekenis

Ten Have 2017  320 p.

ISBN 9789025904463


 



Recensist: Lore Alleman, vrijzinnig humanistisch consulent, redactie De Sprokkel

terug naar het overzicht