header background image
 


Debatwedstrijd

SCHOOLJAAR 2018-2019


Ook dit schooljaar werd opnieuw op zoek gegaan naar de meest kritische geesten van de 3de graad. De West-Vlaamse voorronde ging door op woensdagnamiddag 13 maart 2019 in Mozaïek Kortrijk en de grote finale in het Vlaams Parlement op 23 maart. De winnaars van de West-Vlaamse voorronde waren Jonas De Block en Laurens de Praetere (Koninklijk Atheneum Avelgem). Tiemen Devolder en Demetrio Pas y Rodriguez (Jan Fevijn Atheneum Assebroek) ontvingen een wildcard en mochten mee naar de grote finale. De hoofdprijs ging naar Antwerpen, Mattias Peeters en Warre Germis van het Stedelijk Lyceum Groenhout (Berchem) wonnen de finale. De deelnemers in West-Vlaanderen kwamen van het Jan Fevijn Atheneum Assebroek, het Klein Seminarie Roeselare en het Koninklijk Atheneum Avelgem. De duo's van Atheneum Pottelberg Kortrijk en ook Yara Verley en Massimiliano De Klerck van Maerlant Atheneum Blankenberge namen deel aan de voorronde in Gent om praktische redenen. Yara en Massimiliano wonnen in Gent en bemachtigden de 3e plaats in de finale in het Vlaams Parlement. Proficiat!

Enkele foto's van de voorronde in Kortrijk en de finale en een artikel van vrijzinnig humanistisch consulent Lieve Goemaere over de West-Vlaamse voorronde:


Jonas De Block en Laurens de Praetere van KA Avelgem


Tiemen Devolder en Demetrio Pas y Rodriguez van Jan Fevijn Atheneum Assebroek




Deelnemende duo's in Kortrijk
Foto's Kortrijk: Stefaan Hoste



Yara Verley en Massimiliano De Klerck van Maerlant Atheneum Blankenberge

Sfeerfoto's finale Vlaams Parlement:




Vrijzinnig humanistisch consulent Lieve Goemaere over de West-Vlaamse voorronde:

13 maart. Vrijzinnig centrum Mozaïek.
Twaalf jongeren, verspreid in het café: een hap van hun broodje, een blik op hun blaadjes.

Zes duo’s, veel te weinig volgens één van de begeleidende leerkrachten. Want wie zou er nu niet willen deelnemen: gratis drank en eten, een toffe sfeer, en een intellectuele uitdaging? Dat laatste een stevig proevertje van verdere studies in het hoger onderwijs trouwens: hoe goed is je mening onderbouwd? Hoe stressbestendig ben je?

Twee duo’s namen al voor de tweede keer deel: Eva en Stanse, en Demetrio en Tiemen. De heren van het Jan Fevijn Atheneum uit Assebroek hadden zichzelf vorig jaar aangenaam verrast: ondanks hun minimale voorbereiding waren ze tot de tweede ronde doorgestoten. Het had hen aan het denken gezet: ‘hoe ver kunnen we geraken als we er op voorhand wat meer energie insteken?’ Ze besloten om er volop voor te gaan, geruggesteund door hun leerkracht zedenleer Ilse Leyn. Hun klasgenoten staken een handje toe bij de voorbereidende research, en tijdens de lessen zedenleer en Nederlands werd het debatteren zelf ingeoefend.

Eva en Stanse, zesdejaars van het Koninklijk Atheneum van Avelgem, behaalden vorig jaar zelfs de zilveren medaille. Ook zij gingen aan de slag met hun leerkracht zedenleer Tom De Waegenaere en met medekandidaten Laurens en Jonas, en Maya en Luna. Ze offerden daar zelfs een namiddagje krokusvakantie voor op, kwestie van beslagen aan de strijd te komen. Mijn petje af daarvoor, zowel voor de leerlingen als voor de leerkracht. Want ook voor hen geldt wat voor veel mensen geldt in onze hedendaagse samenleving: zoveel te doen, en zo weinig tijd. Al ben ik zeker dat de voorbereiding niet alleen maar een serieuze bedoening is geweest, integendeel. Want wat heb ik mijn ogen uitgekeken op de vlotte en vertrouwelijke manier waarop leerlingen en leerkrachten met elkaar omgingen! Een steek onder water, wat peptalk, een mopje, een hart onder de riem, een kritische bedenking, een laatste tip…

Ilse bracht niet enkel Demetrio en Tiemen mee, maar ook Sharon die in haar enthousiasme haar vriendin Sofie had kunnen overtuigen om deel te nemen. Gezamenlijk in de les maar ook onderling – in de studie, thuis, al chatten – probeerden deze dames zich voor te bereiden. Al beseften ze: de argumentatie moet in orde zijn, maar goed luisteren naar wat de tegenpartij te zeggen heeft, is minstens even belangrijk.

Ook Laurens en Jonas, en Maya en Luna – de dames allebei, blijkbaar volledig toevallig, in het geel uitgedost (ik dacht dat het een intimidatie-tactiek was) – namen voor de eerste keer deel. Maya werd persoonlijk aangesproken door haar leerkracht, die een goede kandidate in haar zag. Tom trok Maya over de streep, terwijl zij op haar beurt Luna enthousiasmeerde. Ondanks hun voorbereidingen waren beide dames vrij nerveus, net als Laurens en Jonas trouwens. Deze laatsten bleken vooral onder de indruk van de vele nota’s die hun tegenstanders voor hun neus hadden. ‘Overdrijf niet met de hulpmiddelen’ hadden Jonas en Laurens ietsje strenger geïnterpreteerd.

En last but not least het duo Kimia en Olivia. Het was Kimia die als zesdejaars leerlinge Latijn-Grieks van het Klein Seminarie van Roeselare toevallig de advertentie over de debatwedstrijd ontdekte. Zij sprak Olivia en hun vroegere klastitularis Kathleen Van Besien aan, en samen gingen ze aan de slag.

Voor wie het niet weet: dit is het opzet van de debatwedstrijd. Op voorhand krijgen alle duo’s acht actuele stellingen. Een voorbeeldje daarvan is: ‘De overheid moet centra voorzien waar drugsverslaafden gecontroleerd harddrugs kunnen gebruiken.’ Of: ‘Transgenders mogen pas vanaf 18 jaar aan hormoontherapie beginnen.’ Om maar te illustreren: niet van de poes, de onderwerpen. Het debat volgt een vast stramien. Eenmaal de duo’s weten of ze de pro of contra kant verdedigen, moeten ze, elk op hun beurt, in hun openingsbetoog zoveel mogelijk argumenten zien te brengen. In het verweerbetoog weerleggen ze de argumenten van de tegenpartij, en in het slotbetoog tenslotte vatten ze hun visie samen.

Als je eigen visie samenvalt met het standpunt dat je dient te verdedigen, dan heb je wel een voetje voor, dat gaven alle duo’s aan. Neem nu de stelling: ‘Het leven van dieren is beter in de dierentuin’. Spontaan gingen de meeste deelnemers hier niet mee akkoord, en dan is het wat moeilijker om de jury hier wél van te overtuigen. Maar zoals Maya en Luna toelichtten: “Als je zelf niet achter de stelling staat, dan moet je afstand nemen van je eigen emoties, en meer naar de feiten gaan kijken.” Volgens leerkracht Tom is dat trouwens een teken van intelligentie: kunnen loskomen van je eigen standpunt en je inleven in een visie die niet de jouwe is. Dat het met het IQ van deze duo’s wel goed zat, dat was mij allang duidelijk. Ik vond het fijn om te horen hoe de deelnemers over zichzelf en hun kunnen reflecteerden. Ook hun toekomstambities bleken niet min: Sharon twijfelt tussen rechten en geneeskunde, Eva ziet een carrière als arts ook wel zitten, tenzij ze alsnog voor de pure wiskunde en sterrenkunde kiest.

De uitdaging van de Debatwedstrijd geldt niet alleen voor de deelnemers: ook de jury’s hebben een serieuze taak en verantwoordelijkheid. De vlotheid van een duo speelt een rol. Maar als je argumenten geen hout snijden, dan verliest die vlotheid zijn waarde natuurlijk. Welke bronnen worden gebruikt? Kunnen de duo’s argumenten bekrachtigen met cijfers? Bovendien spelen ook omgangsvormen, enthousiasme, lichaamstaal en luistervaardigheid een rol, en hoe zit het met de onderlinge wisselwerking? Als één deelnemer beduidend sterker scoort dan de ander, hoe quoteer je hen dan als duo? En debatteren ze over de eigenlijke vraag, of zijn ze naast de kwestie bezig?

Ik woonde enkele debatten bij, en ik moet zeggen: knap. Dat een degelijke voorbereiding veel waard is, dat lijdt geen twijfel, maar op het moment zelf moet je ook voldoende flexibel zijn om los te komen van je voorbereiding op papier, en inhoudelijk stevig genoeg in je schoenen staan om de argumenten van de tegenpartij te ontkrachten. Maar ze deden dat goed, al zag ik bepaalde voeten opvallend nerveus op de grond tikken, en deden bepaalde uitspraken me fronsen. Zoals: ‘wie transgender wil worden…’ Transgender ben je, of ben je niet, dacht ik.

De ontlading na de eerste ronde was groot bij iedereen. Jonas en Laurens voelden zich overdonderd, Sharon vond de tijdslimiet stresserend, en Stanse en Eva moesten net die mening verdedigen die ze liever níet hadden verdedigd. En hoe red je het als je teamgenoot precies dat argument aanbrengt dat jij ook had willen toelichten, en wat als je je papieren niet meer vindt?

De tips van de jury indachtig – benut alle tijd die je hebt, kijk naar elkaar in plaats van naar je blad, streef naar zoveel mogelijk diepgang – konden de overblijvende duo’s aan de slag in de volgende ronde. De final battle ging tussen de mannelijke duo’s over de stelling: ‘Het is ecologisch onverantwoord om meer dan twee kinderen op de wereld te zetten.’ Daar zaten ze dan: Demetrio, Tiemen, Jonas en Laurens, op het podium in het café, met een micro in hun hand en een moderator in hun midden, met alle aanwezigen als toeschouwer.

Na een kort overleg riep de jury Laurens en Jonas als winnaars uit. Ik denk dat ze werkelijk niet verbaasder hadden kunnen zijn. Zelf hadden ze hun eigen kansen als onbestaande ingeschat, maar toch, zij zijn diegenen die op 23 maart naar het Vlaams Parlement mogen, en terecht! Veel succes, jongens, jullie hebben duidelijk meer in jullie mars dan jullie zelf denken! En zoals dat ene jurylid adviseerde: het is heel schoon dat jullie eerlijk spelen, maar af en toe een klein stukje theater toevoegen, kan misschien ook geen kwaad.


SCHOOLJAAR 2017-2018

Ook dit jaar sloegen Hujo, Digimores, de huizenvandeMens en deMens.nu opnieuw de handen in elkaar voor een nieuwe editie van de Digimores Debatwedstrijd. Deze wedstrijd zoekt naar de meeste kritische geesten van de 3de graad secundair onderwijs, met een finale op 17 maart in het Vlaams Parlement. Op 21 februari was er een West-Vlaamse voorronde te Kortrijk waarbij 10 West-Vlaamse duo’s om een finaleplaats streden. De deelnemende duo’s kwamen van het Atheneum Pottelberg Kortrijk, MSKA Roeselare, Jan Fevijn Brugge, Sint-Lodewijkscollege Brugge en het GO! atheneum Avelgem. De winnaars te Kortrijk waren Yorre en Jonas van GO! atheneum Avelgem.

Er was eveneens de prijs voor de beste quote en die werd gewonnen door Tiemen Devolder van Jan Fevijn Brugge, die samen met Demetrio Paz y Rodriguez een debatduo vormde. Wij vroegen de jongens hoe ze hun deelname aan de debatwedstrijd ervaren hebben:

Demetrio:

Toen onze leerkracht NCZ Ilse Leyn aan Tiemen vroeg om deel te nemen met een andere persoon aan de debatwedstrijd dacht ik bij mezelf “wat als ik en Tiemen nu zouden deelnemen als een team?”. Dus sneller gezegd dan gedacht zei ik dat ik zou deelnemen met Tiemen. Nog voor Tiemen zijn mening kon geven waren we ingeschreven voor de debatwedstrijd. Met amper of geen voorkennis in het debatteren stonden we voor een zo goed als onmogelijk avontuur. De dag ervoor zochten we nog allerlei info op over de thema’s. Daar stonden we dan vol zelfvertrouwen. Na de eerste ronde dachten we dat we dit misschien nog konden halen. De argumentatie was goed, stress onder controle en de concurrentie leek ook niet zo goed voorbereid te zijn.

Eenmaal door naar de halve finale zagen we pas echt een groot niveauverschil. De tegenstanders die we dan hadden waren veel beter voorbereid en hadden kennis van debatteren, een onbegonnen zaak dus. Na toch wat weerwerk te kunnen bieden wisten we na het einde van de ronde waar we stonden. Niet slecht gedaan, maar toch was de concurrentie vele malen beter. Na de wedstrijd beloofden we onze leerkracht volgend jaar opnieuw deel te nemen maar dan toch beter voorbereid en hopelijk met een paar teams extra van onze school.

Tiemen:

Beste quote: “Met je handen in je zakken kun je de ladder van succes niet omhoog klimmen.”

Toen Demetrio enthousiast tegen de leerkracht zei dat wij een team zouden vormen, zonder dat ik hier iets over te zeggen had, dacht ik: ‘oei!’, in welk avontuur sleept hij mij voor de zoveelste keer mee. Het enthousiasme bij mij moest nog wat groeien terwijl Demetrio al vol van enthousiasme was. Hij kreeg ons zo ver om als team verder te gaan. De avond voor de debatwedstrijd hebben we tot laat gewerkt aan het voorbereiden van de stellingen, onvoorbereid debatteren was namelijk geen optie.

De dag zelf zagen we onszelf debat na debat verbeteren, we kwamen los en de stress viel weg.

Als ik nu terugkijk op de dag, ben ik blij dat we hebben deelgenomen, voor mij was het namelijk een goede oefening als leerling economie. Demetrio en ik hebben voor onszelf al besloten om volgend jaar terug aanwezig te zijn en hopelijk met meer dan één team om de school te kunnen vertegenwoordigen.

Ook aan leerkracht NCZ Ilse Leyn vroegen we hoe zij als begeleidende leerkracht de deelname ervaren heeft:

Ilse:

Op woensdag 21 februari namen we met Atheneum Jan Fevijn voor het eerst deel aan de debatwedstrijd. Tiemen en Demetrio gingen een beetje tot hun eigen verbazing de uitdaging aan om met andere duo’s in debat te gaan.

We hebben enkel een vaag idee van wat ons daar te wachten staat en trekken met een klein hartje richting Kortrijk. Daar worden we aan het station afgehaald door de enthousiaste Tom, een medewerker van Hujo.

Een gezonde portie zenuwen maakt zich intussen van ons meester en Tiemen en Demetrio beoordelen de situatie: ‘Wie zijn onze tegenstanders?’ ‘Hoe sterk zijn zij?’ ‘Hoe zal alles verlopen?’ en vooral  ‘Welke stellingen staan ons te wachten?’.

Gelukkig krijgt ons duo tijdens de eerste ronde de kans om het debat van twee van hun opponenten van dichtbij mee te maken. Heel nieuwsgierig nemen ze vervolgens alles op en evalueren ze opnieuw de situatie: welke troeven hebben de anderen en hoe doen wij dit minstens even goed?

Wanneer ze zelf voor de jury plaatsnemen zie ik een team dat zienderogen groeit. Ze leren ongelooflijk snel bij en tijdens hun debat in de tweede ronde overtreffen ze zichzelf ruimschoots. Dit besef zorgt voor een onbeschrijfelijk gevoel en maakt van hen voor mij sowieso al winnaars.

Meer info via www.debatwedstrijd.be 


Links: Tiemen Devolder -- rechts: Demetrio Paz y Rodriguez 



foto's @ Carolina Droogendijk


terug naar het overzicht