header background image
 

  • Afscheidsplechtigheid-header
  • Afscheidsplechtigheid-header2

Afscheidsplechtigheid

We nemen graag op een passende wijze afscheid van een dierbare overledene. Via een uitvaartplechtigheid geven we uitdrukking aan de herinneringen, gevoelens en gedachten van de nabestaanden. Dat kan in de vorm van een toespraak, aangevuld met muziek en eventueel met gedichten of een fotoprojectie. We willen de plechtigheid kunnen houden op een geschikte locatie, in intieme of uitgebreide kring.

 
Inhoudelijke uitwerking Voor de inhoudelijke uitwerking van je plechtigheid kan je terecht bij het huisvandeMens in je buurt. Vanuit deMens.nu, in de huizenvandeMens, zijn overal in Vlaanderen vrijzinnig humanistische consulenten actief, die mensen zowel voor als na het overlijden kunnen bijstaan. Iedereen die behoefte aan ondersteuning heeft, kan een beroep doen op deze begeleiders die werken vanuit humanistische uitgangspunten. In voorbereidend(e) gesprek(ken) bekijk je samen met de consulent de mogelijkheden met betrekking tot het verloop van de ceremonie en teksten. De dienstverlening is kosteloos. Praktisch gezien maak je het best telefonisch een afspraak zodat het gesprek kan ingepland worden.

Er zijn ook enkele ontmoetingscentra waar je terecht kan voor uitvaartbegeleiding, waar een vrijwilliger je helpt om je plechtigheid uit te werken, vanuit dezelfde principes.
Praktische organisatie Als je op zoek bent naar een geschikte locatie voor je plechtigheid kan het huisvandeMens je de weg wijzen, wat ook geldt voor de vrijzinnige ontmoetingscentra. Er zijn vrijzinnige centra die over een infrastructuur beschikken die zich goed leent voor een plechtigheid en zij stellen deze infrastructuur ter beschikking aan wie dat wenst (o.a. VC Mozaïek Kortrijk, VC De Fakkel Bredene). Bij de respectievelijke centra kan je daar meer informatie over bekomen en een reservatie doen. Andere centra hebben soms de infrastructuur niet maar kunnen je wel helpen om een geschikte plaats in je buurt te vinden omdat zij bepaalde contacten onderhouden. Praktische informatie om een vrijzinnige afscheidsplechtigheid te organiseren kan je ook bekomen bij je begrafenisondernemer.

Wij lieten een afscheidsplechtigheid uitwerken
door het huisvandeMens...

Stefaan over de afscheidsplechtigheid van zijn dierbare vrouw Kathleen"Wij hebben voor een vrijzinnig humanistische plechtigheid gekozen omdat Kathleen vrijzinnig opgevoed werd en ikzelf ben ook vrijzinnig. De voorbereiding van de plechtigheid is vlekkeloos verlopen, samen met mijn 3 dochters en de consulenten van het huisvandeMens. Na een goede ontvangst hadden we gesprekken van ongeveer een uur in een gezellig zaaltje. Alles werd rustig besproken en iedereen kreeg de kans om iets te zeggen over Kathleen. Bij de gesprekken hielp de consulent ons de juiste woorden te vinden om afscheid te nemen. We hielden er allen een positief gevoel aan over, met spreekster Monique die de teksten uitstekend aan elkaar verbond. Er waren 5 sprekers en alles volgde elkaar vlot op. De reacties van vrienden en familie waren heel positief. Zelfs gelovigen wisten niet dat vrijzinnige plechtigheden ook zo’n invloed konden hebben. De overleden persoon staat hier werkelijk centraal. In ieder geval: een dikke pluim voor het huisvandeMens!”
Ria over de afscheidsplechtigheid van haar vader “ 'HuisvandeMens', nooit van gehoord. Tot mijn vader stierf en hij geen christelijke begrafenis wou. De begrafenisondernemer raadde mij het huisvandeMens aan. Het eerste telefonisch contact was warm, begrijpend en onmiddellijk uitnodigend om een afspraak vast te leggen. Een klein bureau, enkele knusse zetels, een kopje koffie en een luisterend oor maakten het voor mama en mezelf gemakkelijk om het levensverhaal van papa te vertellen. We babbelden enthousiast even ons verdriet weg. De consulent zette ons verhaal op papier zoals we het voor ogen hadden, aangevuld met poëzie en muziek naar onze keuze. Op de uitvaart hebben we dan ook op een mooie manier afscheid kunnen nemen. Geen ellenlange preken maar kort, krachtig en persoonlijk. De teksten werden voorgelezen door een vrijwilligster die dat voortreffelijk bracht. Ik kreeg de mogelijkheid om mijn eigen verhaal te doen met in mijn nabijheid onopvallend de speaker, klaar om over te nemen als het mij te moeilijk zou worden. De commentaren van familie en vrienden waren lovend. Kan het mooier dan dat mensen hetzelfde willen? Het huisvandeMens is een vrijzinnige organisatie, op maat gesneden voor mensen die een eigentijdse en persoonlijke aanpak willen, los van alle geloof, van om het even welke belangrijke gebeurtenis in het leven.”
Dankwoordjes namens verschillende mensen "Ik heb het moeilijk om erover te praten maar soms lucht het op: ik ben enorm blij dat we via palliatieve bij jullie terecht gekomen zijn, het steunt ons enorm dat we onze dierbare zo’n mooi, waardig en echt persoonlijk afscheid kunnen geven hebben. Echt bedankt daarvoor!"

"Een dikke merci voor jullie ondersteuning, zeer menselijk en professioneel."

"Uit onze persoonlijke naam en die van de familie wensen wij u en de spreker van dienst nog eens te bedanken voor de medewerking bij het afscheid van onze geliefde papa. De tekst was sober, mooi en op een heel serene manier voorgelezen. Door iedereen zeer geapprecieerd! Het blijft een mooie herinnering."

"Wij willen u onze uiterste tevredenheid laten kennen over de rouwplechtigheid van verleden zaterdag. Werkelijk alles is perfect verlopen, en achteraf, tot op vandaag, kreeg ik talrijke blijken van waardering van familie en kennissen. Op de plechtigheid zelf trof het mij hoe coherent en passend alle stukken op hun plaats vielen en een fraai geheel vormden – beter nog dan ik kon inschatten bij het vooraf lezen van de eindtekst. De plechtigheid was precies zoals zoiets moest zijn: niet te lang en niet te kort (inderdaad: 35’ zoals berekend), heel mooie omkaderende teksten, ad hoc en niet overdreven sentimenteel. Ook met mooie gedichten die fraai aansloten bij de inhoud, passende en mooie muziek die zeer goed het begin en het einde van de plechtigheid markeerden. Ook de zaal was heel mooi, met de bloemenkransen en met een lage winterzon die binnenscheen over de besneeuwde omgeving. Alle sprekers hebben hun speech uitstekend gebracht. Maar, last but not least, heeft de spreker de ganse plechtigheid zeer mooi en goed gebracht. Het was allemaal bijzonder geslaagd en moeder zou uiterst tevreden zijn geweest mocht zij het kunnen zien hebben."
Een passende toespraak De toespraak vormt een belangrijk onderdeel van de uitvaart. Veelal is het voor nabestaanden moeilijk om zelf een toespraak te schrijven of uit te spreken. Een vrijzinnig humanistisch consulent schrijft op verzoek een tekst en kan deze ook uitspreken op de plechtigheid, hetzij daarvoor beroep gedaan wordt op een opgeleide vrijwilliger. Willen de nabestaanden zelf een gedeelte van de tekst of de volledige tekst uitspreken, kan dat ook. Kinderen betrekken kan ook. De inhoud van de plechtigheid bereidt de consulent samen met de naaste familie of het naaste familielid voor. Hij/zij helpt om herinneringen aan en gevoelens voor de overledene juist te verwoorden. De toespraak voor de uitvaart is steeds gebaseerd op het levensverhaal van de overledene. De vrijzinnig humanistisch consulent praat uitvoerig met de nabestaanden over de inhoud van het verhaal. Daardoor kunnen ze hun eigen gedachten over de overledene op een rij zetten en dat is een wezenlijk onderdeel van het rouwproces.
Humanisme als inspiratiebron Een vrijzinnig humanistisch consulent werkt vanuit een vrijzinnig humanistische levensvisie, die ervan uit gaat dat de mens zelf inhoud aan zijn leven kan geven. In de toespraak zal dan ook het leven van de overledene en zijn of haar betekenis voor anderen centraal staan.
Aanvaarding van de dood De dood is een gebeurtenis waarover verschillende opvattingen bestaan. Aangezien de dood in de ogen van humanisten in ieder geval het einde van het menselijk leven in de huidige vorm is, richten zij zich op de eerste plaats op de kwaliteit van het leven. De dood is een niet te veranderen gegeven dat je onder ogen moet zien en waarmee je moet leren leven. Daarom stimuleren zij mensen om tijdens hun leven al wensen over hun uitvaart vast te leggen.
Afscheid van de overledene Bij de uitvaart staan zowel de nabestaanden als de overledene centraal. De overledene wordt herdacht en de nabestaanden moeten het verlies van die persoon verwerken. Daarom moeten de nabestaanden de kans krijgen afscheid te nemen van die ene unieke persoon die is overleden. Dit kan hen helpen het overlijden een plaats te geven.
Een persoonlijke en bewuste keuze De humanisten kennen geen vaste uitvaartrituelen maar gaan er van uit dat het zelf vorm geven aan het afscheid zeer belangrijk is in de rouwverwerking. De afgelopen jaren zijn steeds meer mensen zonder religieuze banden bewuster gaan kiezen bij de uitvaart. Ze willen de overledene thuis opbaren, zelf de kist dragen, zelf de muziek en teksten uitkiezen voor de dienst en bijvoorbeeld eerst het condoleren laten plaatsvinden en dan pas de crematie. Het zijn kleine verschuivingen in de richting van het in eigen hand nemen van de uitvaart. Het hoeft niet altijd om veranderingen te gaan, ook mensen die tevreden zijn als de uitvaart verloopt zoals zij vinden dat het hoort, zijn bewust met de uitvaart bezig.
Een vrijzinnig humanistische plechtigheid: is dat iets voor mij, voor ons? Misschien bestempel je jezelf niet bewust als ‘vrijzinnig humanist’ en weet je niet of zo’n plechtigheid iets voor jou is. Toets dan even af:

Kan ik mij vinden in de hoger beschreven aanpak en filosofie van het huisvandeMens? Kan ik mij vinden in de vrijzinnig humanistische benadering? In de waarden verdraagzaamheid, vrijheid, gelijkwaardigheid, verbondenheid en verantwoordelijkheid? Die waarden worden in de plechtigheid aangehaald. Een vrijzinnig humanist combineert zijn vrijzinnige houding met humanistische waarden. Dat maakt hem uniek. Het vrijzinnig humanisme is een levensbeschouwing die de vrijheid toelaat om spiritueel te zijn zonder godsdienstig te zijn. Een vrijzinnig humanist mag ook kiezen hoe hij of zij het leven wenst in te vullen.

In dit filmpje van deMens.nu worden vrijzinnige afscheidsplechtigheden belicht: