header background image
 


Relatieplechtigheid

Trouwen of samenleven zijn bijzondere gebeurtenissen. Mensen kiezen heel bewust om de toekomst met de ander door te brengen en dat mag gevierd worden. Met elkaar, met de familie, vrienden en collega's. Een relatieplechtigheid geeft uitdrukking aan de gevoelens en verlangens van het koppel. Dat kan in de vorm van een toespraak, aangevuld met muziek en eventueel met gedichten, een fotoprojectie of andere elementen. De plechtigheid vindt plaats in intieme of uitgebreide kring, thuis, in een feestzaal of een andere gewenste en geschikte locatie.

 
Inhoudelijke uitwerking Voor de inhoudelijke uitwerking van een vrijzinnig humanistische plechtigheid kan je terecht bij het huisvandeMens in je buurt. Vanuit deMens.nu, in de huizenvandeMens, zijn overal in Vlaanderen vrijzinnig humanistische consulenten actief. Iedereen die behoefte aan ondersteuning heeft, kan een beroep doen op deze begeleiders die werken vanuit humanistische uitgangspunten. In voorbereidend(e) gesprek(ken) bekijk je samen met de consulent de mogelijkheden met betrekking tot het verloop van de ceremonie en teksten. De dienstverlening is kosteloos. Praktisch gezien maak je het best telefonisch een afspraak zodat het gesprek kan ingepland worden. Contacteer het huisvandeMens minstens een halfjaar tussen aanvraag en effectieve uitvoering. Er zijn ook enkele ontmoetingscentra waar je terecht kan voor begeleiding, waar een vrijwilliger je helpt om je plechtigheid uit te werken, vanuit dezelfde principes.
Praktische organisatie Als je op zoek bent naar een geschikte locatie voor je plechtigheid kan het huisvandeMens je de weg wijzen, wat ook geldt voor de vrijzinnige ontmoetingscentra. Er zijn vrijzinnige centra die over een infrastructuur beschikken die zich goed leent voor een plechtigheid en zij stellen deze infrastructuur ter beschikking aan wie dat wenst (o.a. VC Mozaïek Kortrijk, VC De Fakkel Bredene). Bij de respectievelijke centra kan je daar meer informatie over bekomen en een reservatie doen. Andere centra hebben soms de infrastructuur niet maar kunnen je wel helpen om een geschikte plaats in je buurt te vinden omdat zij bepaalde contacten onderhouden. Praktische informatie om een vrijzinnige relatieplechtigheid te organiseren kan je ook bekomen bij je ceremoniemeester.

Wij lieten een relatieplechtigheid uitwerken
door het huisvandeMens...

Hadewych en Tom over hun plechtigheid“Wij zijn een koppel dat twee jaar geleden getrouwd is voor de wet. Maar natuurlijk koppel je een ‘trouw’ aan een ‘feest’, en aan een ‘innig moment’ waarbij je kunt verwoorden hoe graag je elkaar ziet. En dit liefst met familie en je beste vrienden erbij, zodat je samen kunt genieten van dit mooie moment. Aangezien we ons niet echt kunnen vinden in één of andere godsdienst, kozen we voor een vrijzinnig humanistische plechtigheid. We hadden nog nooit zo’n viering meegemaakt, maar wel al veel positieve reacties gehoord van vrienden.
Alles ging redelijk vanzelf: contact opnemen met het huisvandeMens, een paar gezellige gesprekjes zodat de consulent die je hierin begeleidt een idee heeft van wie je bent en waar je belang aan hecht, en daaruit vloeit een mooie tekst aangevuld met muziek en gedichten zoals je zelf verkiest.
Het leuke eraan is dat alles in een gemoedelijke, spontane sfeer verloopt. Wij voelden ons dan ook op het moment van de viering erg op ons gemak en zagen dat onze familie, de vele kindjes en vrienden er ook van genoten. Achteraf hoorden we dan ook van velen dat het een mooie dienst was, en er sommigen toch een traantje moesten laten tijdens de intiemere momenten.
We hadden echt het gevoel dat we tijdens de plechtigheid onze liefde en vriendschap met alle aanwezigen konden delen, en hebben er een hele warme herinnering aan.”
Sylvie en Wim over hun plechtigheid"We waren al een paar jaar voor de wet getrouwd toen we besloten om ons ‘ja woord’ te delen met familie en vrienden in de vorm van een trouwfeest. Wij wilden aan onze dag een extra betekenis geven in de vorm van een niet-kerkelijke ceremonie. Op de trouwbeurs in Kortrijk maakten we kennis met huisvandeMens en dit leek ons de ideale basis voor onze ceremonie alsook voor onze kijk op het leven. Wat ons vooral bijgebleven is bij de voorbereiding van de ceremonie is de persoonlijke aanpak van onze consulente. Via een aantal gespreksessies met haar, waarin we lang gepraat hebben over onze gevoelens, onze visie op het leven en ons leven samen en zo verder kwamen we samen tot een ceremonie die heel specifiek voor ons beiden was. Met input van eigen creativiteit, muziek, vrienden en familie die tekstjes voordroegen was onze ceremonie een uniek gebeuren. Dit bleek ook uit de reacties van aanwezigen; niemand had al een vrijzinnige plechtigheid bijgewoond en ze waren allemaal één voor één onder de indruk!
Wij hebben beiden een heel goed gevoel over onze ceremonie en zouden zeker bij een volgende gelegenheid terug kiezen voor deze vorm van ceremonie. Het verschil met de alom gekende ceremonies ligt 100 procent bij de persoonlijke aanpak."
Het gebruikelijke praatje op het stadhuis... Het officiële gedeelte van een huwelijk op het gemeentehuis wordt meestal door de ambtenaar van de burgerlijke stand opgeluisterd met een persoonlijk praatje. Maar voor sommige koppels is dat niet voldoende. Er ontbreekt iets: een ceremonie, even plechtig stilstaan, een moment van bezinning waarin persoonlijke symboliek en zelfgekozen rituelen een plaats krijgen. Misschien kan een vrijzinnige relatieplechtigheid hier een uitkomst bieden. Niet alleen voor mensen die willen trouwen, maar ook voor koppels die willen vieren dat ze gaan samenwonen, of die een plechtigheid willen bv. rond hun 25-jarig huwelijk.
Begeleiding Als koppels de behoefte hebben om op hun eigen wijze vorm en inhoud aan te geven aan een relatieplechtigheid kan een vrijzinnig humanistisch consulent hen hier bij begeleiden. Na de aanvraag bij het huisvandeMens, krijg je een consulent toegewezen. Hij of zij zal jouw plechtigheid opvolgen. De consulent werkt een ceremonie van ± 30-45 minuten uit. Deze is geïnspireerd door de wensen, de achtergrond en de seksuele geaardheid van het koppel. De vrijzinnig humanistisch consulent kleurt de viering met een toespraak of verbindt de diverse onderdelen met elkaar. Ook kan hij/zij een belangrijke rol spelen tijdens de voorbereidingen. Hoe actief de consulent meewerkt bepaal je uiteraard zelf. Het kan bijvoorbeeld dat een familielid of een kennis de tekst (of een stukje ervan) wil voordragen.
Gesprekken Tijdens een verkennend gesprek in het huisvandeMens ontdekt de consulent de wensen van het koppel. Vervolgens zitten we nog enkele keren samen om de plechtigheid concreet vorm te geven. Het huisvandeMens levert maatwerk. De wensen van het koppel staan voorop en iedere plechtigheid is dan ook anders. Eigenlijk draait de hele plechtigheid om het stilstaan bij de keuze voor elkaar. Welke waarden voor elkaar van belang zijn, maar ook breder, naar de wereld toe. Wat aan de orde kan komen, is de ontwikkeling die de mensen hebben doorgemaakt, hun levensverhaal. Ook vertellen ze over hun relatie en hun visie op de toekomst. Daarna bekijken we het meest interessante en waar men graag iets mee wil doen tijdens de viering. Meestal heeft het koppel er wel al een beeld van. Al vragend en pratend verzamelt de vrijzinnig humanistisch consulent de nodige informatie. Die verwerkt hij in rituelen, gebruiken en teksten die helemaal bij de mensen passen.
Symboliek Veel koppels vinden het belangrijk om het bijzondere van henzelf in de viering tot uitdrukking te brengen. We proberen altijd om naast het verwoorden van de gevoelens, deze ook in een gebaar of symboliek tot uitdrukking te laten komen, als het koppel dat wenst. Vooral symbolen zijn belangrijk. Vrij traditionele handelingen als het wisselen van de ringen vinden ook in een vrijzinnige relatieplechtigheid een plaats. Een traditionele handeling met een toegevoegde waarde, omdat het koppel of de vrijzinnig humanistisch consulent duidelijk uitdrukt wat die ring voor hen betekent. Maar een viering kan zeker ook zonder dit element, misschien worden er andere symbolen uitgewisseld of wordt de viering rond een bepaald thema opgebouwd. Want het gaat niet om het ritueel of symbool op zich, maar om de betekenis die het koppel daaraan geeft.
Plaats van het gebeuren De viering kan op elke willekeurige plaats gehouden worden, als het maar een plek is die iets voor het koppel betekent. In een openbare sfeervolle ruimte, een feestzaal, in een tuin of bij het koppel thuis. De vrijzinnig humanistisch consulent kan ook helpen wanneer het koppel de plechtigheid wil laten samenvallen met de burgerlijke plechtigheid in het stadhuis. (Deze mogelijkheid is afhankelijk van de gemeente.)
Persoonlijk karakter De vrijzinnig humanistisch consulent stimuleert in het voorgesprek het zelf vorm en inhoud geven aan de viering. Daarnaast kan hij of zij tijdens de viering een actieve rol spelen: de aanwezigen welkom heten of de verschillende onderdelen van de plechtigheid met elkaar verbinden. Meestal houdt de vrijzinnig humanistisch consulent ook een toespraak. Dat is eigenlijk een weerslag van het voorgesprek. We proberen de vrijzinnig humanistische waarden te benadrukken, maar de voorgesprekken vormen het uitgangspunt. Het verhaal moet een persoonlijke noot hebben en iets toevoegen aan alles wat er al gezegd is. Verder kan het koppel ook elkaar toespreken. Aan elkaar en hun omgeving vertellen wat ze willen geven en nodig hebben van de ander, wat hun relatie voor hen zo bijzonder maakt. Het koppel trouwt als het ware zichzelf en elkaar. Als ze het zelf niet kunnen of willen verwoorden, is er meestal iemand van de familie die iets zegt. Ook de getuigen of goede vrienden krijgen vaak een rol in het gebeuren. Ze lezen een mooi stuk poëzie of proza voor of spelen muziek. De partners hebben echter duidelijk de regie. Zij regelen wie wat doet en wanneer. De opzet is om tot een plechtigheid te komen die gedragen wordt door een bredere groep. Een moment van bezinning voor alle aanwezigen.
Een meerwaarde Achteraf horen we vaak dat de plechtigheid echt een meerwaarde aan de dag heeft gegeven. Het was hun eigen plechtigheid, met hun eigen woorden, rituelen en symbolen. Ze zijn er zo bewust mee bezig geweest en erin gegroeid, zodat ze ook tijdens de viering 100% aanwezig zijn. Ook van familie en vrienden horen we vaak dat het gebeuren zo goed bij het koppel paste. Zij kennen hen tenslotte van een andere kant.
Een vrijzinnig humanistische plechtigheid: is dat iets voor ons? Misschien bestempel je jezelf niet bewust als ‘vrijzinnig humanist’ en weet je niet of zo’n plechtigheid iets voor jou is? Toets dan even af: Kan ik mij vinden in de hoger beschreven aanpak en filosofie van het huisvandeMens? Kan ik mij vinden in de vrijzinnig humanistische benadering? In de waarden verdraagzaamheid, vrijheid, gelijkwaardigheid, verbondenheid en verantwoordelijkheid? Die waarden worden in de plechtigheid aangehaald. Een vrijzinnig humanist combineert zijn vrijzinnige houding met humanistische waarden. Dat maakt hem uniek. Het vrijzinnig humanisme is een levensbeschouwing die de vrijheid toelaat om spiritueel te zijn zonder godsdienstig te zijn. Een vrijzinnig humanist mag ook kiezen hoe hij of zij het leven wenst in te vullen.